İsraf ve Tasarruf Araştırması

Araştırma hakkında

Pandemi ve ekonomik kriz koşullarında Türk halkının israf algısını, gelir-gider dengesini, tasarruf alışkanlıklarını ve motivasyonlarını, hangi kalemlerden tasarruf edildiğini ve markalardan beklentileri ölçen iki bölümlük çalışma. Nisan 2021 sayısında "Kurtuluş tasarrufta" kapağıyla yayımlandı.

Öne çıkan bulgular

İsraf en çok gereksiz tüketimle özdeşleştiriliyor; onu yemek israfı (yüzde 31,7), su israfı (yüzde 12), para israfı (yüzde 5,2), zaman israfı (yüzde 3,3) ve "günah" (yüzde 2,8) izliyor.
Büyük bir kesimin geliri giderinden az: yüzde 24,3 gelirinin giderinden oldukça az, yüzde 25,3 gelir-giderinin eşit olduğunu söylüyor; gelirinin giderinden oldukça fazla olduğunu söyleyenler yüzde 5. Yüzde 64 için tasarruf öncelikli değil; yüzde 30,8 hiç tasarruf yapmıyor. Son iki ayda tasarruf oranı bir miktar arttı.
Tasarrufun iki ana motivasyonu geleceğe yatırım ve geçim sıkıntısı (ana motivasyon olarak geçim sıkıntısı yüzde 27,3). En çok kişisel zevklerden ve giyimden feragat ediliyor; genel tasarruf yöntemi ihtiyaç dışı ürün almamak (yüzde 87,3), temizlik-kişisel bakımda da aynı yöntem (yüzde 72,7). Gıdada tasarruf, yüzde 80,7 için dışarıda yemek yerine evde yemek hazırlamak anlamına geliyor.
Markalardan beklentiler: doğaya daha az zararlı üretim (yüzde 76,2), geri dönüşümün desteklenmesi (yüzde 17,7), kaliteli ve uzun ömürlü ürünler (yüzde 14,3), geri dönüştürülebilir ambalaj (yüzde 10,7). Dosyada Türkiye'nin 2019'da yaklaşık 642 milyar lira israf ettiği ve yılda 7,76 milyon ton gıdanın israf edildiğine ilişkin dış veriler de yer alıyor.

Metodoloji

Aksoy Araştırma'nın mobil paneli Eşzamanlı'da yüzde 95 güven aralığı ve yüzde 4 hata payıyla 600 görüşme; TÜİK ADNKS verilerine göre Türkiye geneli cinsiyet, yaş ve NUTS1 bölge kotası uygulandı.

Ertan Aksoy’un değerlendirmesi (özet)

Ertan Aksoy, Türkiye ekonomisinin yapısal sorunlarından birinin düşük tasarruf oranları olduğunu, 2018 sonrası olumsuz ekonomik gelişmeler ve pandemiyle bu sorunun daha da yoğunlaştığını belirtiyor.